&³ [š &Î [ÎKã "ì>ï¤à ¯àì=àA¡: [šø[@i¡} ëšøÎt¡à t¡àÒü[Å>P¡³[Î, [ÎìÊ¡³ƒà ëÅàÚ[¹¤ƒå šåì=àA¡[Î
Post published on Tue, 11 November, 2025 EDITORIAL 18
³ãÚà´•à Úà´•à A¡Äà t¡A¥¡¹¤à tå¡}ƒà 1972Kã \>å¯à¹ã 21 ƒà ³[ošå¹ Òü[@ƒÚàKã ³šå} ó¡à¤à ëÊ¡i¡ "³à *Òü[J¡ú A塳\à 1948 A¡ã *ìC¡à¤¹ 15 ƒà ³[ošå¹ Òü[@ƒÚàƒà [t¡À¤à ³tå¡} W¡Òã 24 Ç¡¹¤à ó¡à*¤à ³šå} ó¡à¤à ëÊ¡i¡ "³à *ÒüÒ>[Jƒ¤ƒå ³t¡³ƒåKã ³ãì¹àº>à Úà´•à ¯àë¹ï>[J¡ú ³[>} ³Jà t¡´¬à íº¤àA¡ "³à *Òü>à Îàl¡ü= ÒüÊ¡ &[ÎÚàƒà ³R¡àº >àÒü¹´¬à íº¤àA¡ "³¤å Åà}º¤à W¡Òã A¡Úà "³à Òü[@ƒÚàKã ëÊ¡i¡ ó¡à*¤à *ÒüÒ@ƒ>à =´ÃA¡[J¤ƒåƒà ³ãÚà³Kã "A¡>¤à #ìÒï ³Úà³ "³à ºàA¡[J¡ú #ìÒïƒå>à ³¹³ *Òü¹Kà ³[ošå¹ ëʡ׃ ó¡}[J¤[>¡ú 'ìJàÚ>à 'ìJàÚKã ó¡}ó¡³ ë=àA¡š[Å} "ƒå t¡àÀ³‰¤[ƒ ëÒï[\A¡ ó¡à*¤à ³[ošå¹[Î ëÊ¡i¡[t¡ ºàÒü¹ƒ>à "Îà³Kã Źç¡A¡ "³¤å *Òü¹´¬à ÚàÒü¡ú ³[ošå¹>à ëÊ¡i¡×ƒ ó¡}¤à 1972 Kã *ìC¡à¤¹ =àƒà ³[ošå¹ š[¤ÃA¡ Îà[®¢¡Î A¡[´¶Î> [º}J;[J¡ú ëÊ¡i¡ "[ÎKã *Òü\¤à "¯à}¤à =àB¡ã Òü³ìšÃà[Ú[Å} šà¹³ Wå¡´•à ëºï>>¤Kã ¯àJìÀà>ƒà A¡[´¶Î> "[Î [º}J;[J¤[>¡ú A¡[´¶Î> "[Î [º}J;º¤à ³tå¡}ƒà &³[š&Î[Î>à ëºï¤à A¡´¬àÒü@ƒ [Î[®¡º Îà[®¢¡Î &A¡\à[³ì>Î> A¡Ú೹硳 šàR¡ì=àA¡ìJø¡ú &³[Î&Î, &³[š&Î "³Îå} ëÊ¡i¡ ó¡àÒü>àX Îà[®¢¡ÎA¡ã ³ÅA¡ >àÒü¤à ³ã*Òü A¡Ú೹硳 šåì=àA¡ìJø¡ú [ƒšài¢¡ì³@i¡ Jå[ƒ}³v¡û¡à &³[Î&Î *[ó¡Îà¹[Å} íºt¡¤à Úà*샡ú t¡ìÅ}>³B¡ãÎå ³[t¡A¡ W¡à¤à, =¤A¡ R¡´¬à "³Îå} ³ì=ï ³ÅA¡ JR¡¤à Òü³ìšÃà[Ú ÒàÚ¤[Î íºR¡àA¡ "³ƒà Úà´•à ³¹ç¡ *Òü¡ú "ƒå¤å ³[ošå¹ š[¤ÃA¡ Îà[®¢¡Î A¡[´¶Î>>à ëºï[¹¤à &A¡\à³[Å} "[Î A¡ƒàÚó¡à*¤à Wå¡´•à ët¡ï[¹¤ìK "³Îå} Wå¡´•à J[À¤ìK ÒàÚ¤[Î[ƒ ³[ošå¹Kã ³ã*Òü JàÚì¤àA¡ "³à ëÒ>¤>à Wå¡´•à J[À ÒàÚ¤[Î Úà[>}ìºàÒü¡ú J僳 šã¤à R¡´¬à ³Úà³ "³Îå íº¡ú "ƒåKà šã¤à R¡³ƒ¤à ³Úà³ "³Îå íºìJø¡ú t¡àS¡A¡ A¡Úàƒà "¹à>¤à ët¡ï[J¤Kã J僳 W¡à}ƒ³[Å} ó¡}¤>à ³¹³ *Òü¹Kà &³[š&Î[Î>à ëºï¤à &A¡\à³[Å} "[Î ëÅgà =å³\àƒà ³šå} *Òü>à ³ã;ìÚ} =³¤øà ÒàÚ¤[Î R¡[ÎKã ³ãì¹àº>à ¯àÒ} *Òü>à Ò}ƒå>à ºà[Aá¡ú J僳 ³Úà³ "ƒåKã ³>å}ƒà "³JA¡ ëºïJ;ºK[ƒ A塳\à 2016t¡à &³[š&Î[Î>à JÀA¡šà &³ [Î &Î, &³ [š &Î ³Úà³ "³à =¤A¡ A¡àĤKã ³=v¡û¡à t¡º¤ ó¡à*¤à W¡Òã "³à ëÒÄà ëºï¹ç¡¹¤[>¡ú "ƒå¤å A¡àÚ>=}ƒà &A¡\à³ "ƒå "¹à> "×Òü ³Úà³ "³à Úà*Òü ÒàÚ¤à "๠[i¡ "àÒü =à¹ç¡¤à A¡àR¡¤å>à šåì=à¹A¡[J¡ú ³ƒåƒKã ³[ošå¹ ÒàÚ ëA¡ài¢¡, Îå[šø³ ëA¡ài¢¡ ó¡à*¤à ëÚï>à ëA¡Î ëÅàA¥¡¹A¡[J¡ú A¡àÚ>=}ƒà &³ [š &Î [Î>à ëºï¤à W¡Òã "ƒåKã &A¡\à³ "ƒå W¡;>¤à Úàì¹àÒü, "³åA¡ ÒÄà šàR¡ì=àB¡ƒ¤[> ÒàÚ>à ¯àëÚº šã¹A¡[J¡ú ëÅgà =å³\à "³ó¡à*¤à ët¡ïƒ>à ³ÅàKã ë³[¹i¡t¡à &A¡\à³ =àƒå>à JÀA¡[J¤à ³Úà³ "³Îå Îå[šø³ ëA¡ài¢¡A¡ã *ƒ¢¹ "ƒå>à =¤A¡ t¡;Ò>[J¡ú A¡àÚ>=}ƒà Îå[šø³ ëA¡ài¢¡A¡ã *ƒ¢¹ "ƒå Òü>¤Kà ëºàÚ>>à &A¡\à³ "³åA¡ Ò>¤ƒ[ƒ ÒàÄà J>[J¤à ³Úà³ "ƒåKã ³>å}ƒà JÀv¡û¡¤Îå Úà*K[>, J@ƒ¤à ³Úà³ "³Îå J>¤ƒà Úà*¹B¡[>¡ú ³[Î ëÒï>Åà[>¡ú &A¡\à³ Jå[ƒ}³v¡û¡à ³îÒì¹àÒü "³à Jv¡û¡>à ó¡àÊ¡¢ "ƒå³ t¡àK[> ÒàÚ¤à íºìt¡¡ú ¯àÒ} ³Úà³ "³à ë>ï>à ëÅ´ÃA¡š[>>à Jå´¬à R¡´¬Îå Úà*K[>, R¡³ƒ¤Îå Úà*K[>¡ú "ìÅàÚ¤à J¹ƒå>à ³¹³ *Òü¹Kà ëA¡[@ƒìƒi¡ ³Úà³ "³Kã ³¹àÒü¤v¡û¡à ëJàR¡šàA¥¡à A¡à*¤ãJø¤[>¡ú
ìÒï[\A¡ ëÒï[\A¡Îå &³ [š &Î [Î>à ³[ošå¹ íºR¡àB¡ã "šà´¬à ³tå¡} ÒüÄà Òü³ìšÃà[Ú ³Úà³ "³à ëºï>>¤à A¡´¬àÒü@ƒ [Î[®¡º Îà[®¢¡Î &A¡\à[³ì>Î> (ì³Òü>Î) šàR¡ì=àA¡šà ëÒï¹´ÃKà JR¡ìÒïƒ>à &A¡\à³ íÚì=àA¡ìJø¡ú ³[ÎKã ³¹ç¡ *Òü¤à ³¹³[ƒ ëE¡Î> ëšš¹ƒà [\ &Î 3 =à¹Kà ëE¡Î>[Å} "ƒå>à 4 Kã *Òü>à Ò}º³[J¡ú ÒàÚ¤[ƒ "ÚåB¡ã ³t¡³ƒà šàR¡ì=àB¡ƒ¤à &A¡\à³ "ƒåKã ëE¡Î> ëšš¹ "ƒåKã ³×;t¡à >å}[=º ë=àB¡ƒ¤à Τì\C¡tå¡Kã ëE¡Î> R¡àv¡û¡à Ò}º³[J¡ú &A¡\à³ "[Î "¹àÒü¤à >ìv¡¡ú ³[ošå¹Kã ºàÒü[¹A¡ ºàÒüÇ¡ íÒ¹¤à >Òà [º[Å} A¡Úà "³à "[Ò} tå¡´¬à W¡à¤à JR¡ƒ¤³îJ ºàÒü[¹A¡ šà¹Kà =à[¹¤[>¡ú "ìt¡àÙà ëÊ¡i¡t¡à ºàÒü[¹A¡ t¡³ƒå>à íº¤à, [¹Îàᢠët¡ïƒå>à íº¤à >;yKà =¤A¡ ët¡ïƒå>à íº¤à ³Úà³ "³Îå ëA¡[@ƒìƒi¡ *Òü[¹¤[>¡ú &A¡\à³ "[Î =à>>¤KンA¡ "[Ò} A¡Úà t塳[Jƒ¤t¡à >v¡>à ëź ³Úà³ "³à W¡à[ƒ} ët¡ïƒå>à ³[ošå¹ƒà ÒÀA¡[J¤[>¡ú ìÊ¡i¡ "[΃à íºìÒï¤à ³Úà³ "³Îå =¤A¡[Å} "[ÎKンA¡ ºåšà ºàÛ¡ ³Úà³ "³à W¡à[ƒ} ët¡ï¹Kà ëA¡à[W¡} ët¡ï>[¹¤[>¡ú ³[ošå¹Kã t¡´šàv¡û¡à ºàv¡ûå¡>à &A¡\à³ =à¤Kã Jåìƒà}W¡à¤à íºy¤à Aå¡[A¡[Å}Kンv¡û¡Îå P¡¯àÒà[t¡ƒà ët¡àA¡JàÚ¤à ëÎ@i¡¹ "³à šã¹Kà &A¡\à³ =àÒ[À¤[>¡ú "ÎåA¡ ¯à>à ëÒà;>\[¹¤à ³îÒì¹àÒü[Å} "[΃à &³ [š &Î [Î Kã =*Òü-¯à*Òüƒ¤à "³Îå} ëW¡A¡[Å@ƒ¤>à ³¹³ *Òü¹Kà "ìÅàÚ¤à íº¹A¡šƒKã &A¡\à³ "[Î íÚì=àA¡ìJø¡ú ³ìJàÚ>à ëÅàÚ[¹¤ƒå ³ìJàÚ ³ÅàÄ[ƒ Úà\ì¹ ÒàÚ¤à JR¡Òü¡ú "ƒå¤å [šø[@i¡} ëšøÎ "³ƒà t¡àÒü[ÅÀKà ³ìJàÚKã "ìÅàÚ¤à ³Úà³ "ƒå l¡ü[Å> [Åì@ƒàA¡š[ƒ Úàì¹àÒü¡ú [šø[@i¡} ëšøÎ "³Kã ë=ïƒà}[ƒ Ç¡š¥t¡Kã ëE¡Î> "ƒå >´¬[>¡ú >[´Ã¤à ìE¡Î> ëšš¹ "ƒåKã "¹à> "×Òü A¡[¹ íº¤ìK ÒàÚ¤ƒå[ƒ "JR¡ "îÒ A¡àR¡¤å "³>à ëW¡A¡[ÅÄà ëÚ}ìÒïKƒ¤[>, ³ìJàÚ>à šøç¡ó¡ A¡B¡ƒ¤[>¡ú "ìÅÅÚ¤[Å} "ƒå W塳ì=àA¥¡>¤Kンv¡û¡à ët¡àJàÚ¤à ³ã =[´Ã¤[>¡ú "ƒåP¡´¬à ³Úà³ "³Kã "ìÅàÚ¤[Å} "ƒå 'ìJàÚ>à ëÚ}[Å@ƒ¤à Úàì¹àÒü¡ú ³[Î[ƒ [ÎìÊ¡³>à ëÅàÚÒÀA¡ºš[>¡ú [ÎìÊ¡³ "[Î A¡ƒàÚƒà ëÅàÚ[¹¤ì>à ÒàÚ¤ƒå šåì=àA¡šKà ëºàÚ>>à A¡³ìƒï>à ëE¡Î> [ºA¡ *ÒüÒìÀàÒüƒìK ÒàÚ¤[ÎÎå í>>Kƒ¤[>¡ú "ìÒà¤à "³v¡} íº¹´¬ƒà "³åA¡Îå ëE¡Î> [ºA¡ *Òü¹B¡ìƒï[¹¤[>, &A¡\à³ "³åA¡ Ò>Kìƒï[¹¤[>¡ú ëE¡Î> "ƒå [ºA¡ *Òü¹¤à >;yKà "³åA¡šå ºàÀK[ƒ ³ãÚà³>à ÒàăKã ëÒï>à =à\¤à =´•‰¤à &³ [š &Î [΃à =¤A¡ ët¡ï[¹¤à Òü³ìšÃà[Ú[Å} >;yKà ëšà[º[Î Úà;º¤à &A¡\à³ A¡ì”|àÀ¹ ³[t¡A¡ W¡àì‰ ÒàÚ¤[Î A¡[¹Kã ÒàÚì¹àÒüìƒï[¹¤ì>à? ëA¡[@ƒìƒi¡ ³Úà³ "³ƒà ë=àA¡Ò>[J¤à Jåìƒà}W¡àƒ¤[Å} "³Îå} ³³à ³šà *Òü¤à ³Úà³ "³ƒà >å}R¡àÒüÒ>[Jƒ¤ƒå >ìJàÚ>à [¹ìKøi¡ ÒàÚ¹Kà ³tå¡}ƒà "³åA¡ ÒÄà ë=àA¡ÒìÀàÒü ÒàÚ¤[Î>à ëA¡àA¥¡>¤à ÚàK‰à? ³[ÎKã Òàڹ硹K[ƒ &³ [š &Î [ÎKã ³šå} *Òü¤à ë=ïƒà} ëºï[¹¤à &A¡\à³ A¡ì”|àÀ¹ ³Åà>à [¹\àÒü> ó¡à*¤à ët¡ïó¡³ ë=àA¡š[>¡ú "ìÅàÚ¤à "¹à>¤[Å} "ƒåKã ë¹ìÑšà[X[¤[º[t¡ ³ÒàA¥¡à ëºïKƒ¤[>¡ú ³t¡à} "[Îƒà šg[>}¤à ¯àó¡³[ƒ ³¹ã íº>¤à *ì=à[¹[t¡>à [šø[@i¡} ëšøÎt¡à t¡àÒü[Å>¤à ët¡àA¡[Ρú [ÎìÊ¡³ƒà ëÅàÚ[¹¤ƒå A¡³ìƒï>à W塳ì=àB¡ƒìK "³Îå} A¡ƒàÚ¯àÒüƒà "ìÅàÚ¤à íº[J¤ìK ÒàÚ¤ƒå Òü[@ƒìšì@ƒ@i¡ ì¤à[ƒ "³>à [=[\>¤Kã t¡R¡àÒü󡃤à íº ÒàÚ\[>}Òü¡ú