t¡àTæº >àKà ëºà}Kã ë¹B¡ì³@ƒ - îÒ¹à}[ºîR¡ƒà Úå¹à}¤à ÒàÚ¤ƒå ë=àA¥¡¤à [ÅÀA¡Òüƒà
Post published on Mon, 10 November, 2025 EDITORIAL 16
³[ošå¹ ÒàÚ¤[Î ³ó¡³[΃à Jå@ƒà[¹¤à A¡àR¡ºåš 34ú 35 ë¹à³ "[ÎKã ëÊ¡i¡ "³[>¡ú ÒàÚ¤[ƒ >àKà Jv¡û¡Kã >ìv¡, Aå¡[A¡ Jv¡û¡Kã >ìv¡, í³ît¡ Jv¡û¡Kã >ìv¡¡ú "ƒå³ *Òü>³A¡ A塳\à 1891 ƒà ¤õ[i¡Å>à ³[ošå¹ ëºïJø¤à tå¡}ƒà W¡ã}ƒ>à ëºà "³à t¡´šàv¡û¡à ëºà "³à W¡;>¤ìƒï>à ëºï>[J¡ú W¡ã}Kã ºå[W¡}¤à ³Úà³ "³>Îå ³[ošå¹Kã šå¯à¹ã¤å >àî=ƒå>à šå¹Kà W¡ã}Kã º³[Å} "[Î [>}ì=ïKã ³Jàƒà íº¹³ìƒ, ³ìJàÚ[ƒ šà[¹ šå[¹ƒKã ³[>} ³Jà t¡´•à šàÀA¡Òü ÒàÚƒå>à šå¯à¹ã¤å ëųìƒàA¡ ëųìƒàv¡ûå¡>à ºà[Aá¡ú =àîUìÅ}>³B¡ã[ƒ ¤õ[i¡Å>à ³[ošå¹ ëºïJø¤à tå¡}ƒà ¤õ[i¡ÅA¡ã [¹\஢¡ *Òü>à =´ÃA¡[J¤à º³ J¹à JA¡ "ƒå[ƒ ¤õ[i¡Å Òü[@ƒÚàKã ³Jàƒà íº¤àA¡ R¡àA¡îW¡¡ú "ît¡ W¡ã} "³Îå} t¡³Kã º³ ³îJ[ƒ [>}ì=ïKã ³[³}ƒà íº¡ú ³ã*Òü J¹>à W¡ã}Kã &ƒ[³[>ìÊ¡öÎ> ¤õ[i¡Å>à šàÚ¤ìƒï>à l¡üÄ[¹¤[Î ³t¡³ƒåƒà &ƒ[³[>ìÊ¡öÎ>Kã =¤A¡ ët¡ï[¹¤[Å} "ƒåKã =àKã t¡º¤ ¤õ[i¡Å>à šã¹³ìƒ¡ú ³[ošå¹Kã [>}ì=ï>à šã¹´¶ã¡ú ¤õ[i¡ÅA¡ã [¹\ढ *Òü>à ³ìJàÚ>à R¡àAáKà íº¹A¡šà ³ó¡³[Å} ÒàÚ¤[ƒ ³[ošå¹Kã K®¡>¢¹>à íº[¹¤à ³ó¡³, šàl¡ü>à íA¡ì=º, ÚàÒüÑHåþº (šå[ºÎìº>)P¡´¬à J¹à Jv¡û¡[>¡ú ÒàÚ[¹¤à ³ó¡³[Å} "[΃[ƒ ¤õ[i¡ÅA¡ã ëºà W¡;î>¡ú ëÊ¡i¡ "[΃à íº[¹¤à yàÒü줺 J¹>à 'ìJàÚKã šå¯à[¹ >àî=¹Kà šå>>¤à ëÒà;>[¹¤[Å}ƒà A¡ƒàÚ ó¡à*¤à Wå¡[´Ã¤ìK >;yKà ºà[À¤ìK ÒàÚ¤[Î JR¡\ìƒ, JR¡>>¤Îå ëÒà;>ìƒ, ºàÒü[¹A¡ ºàÒüÇ¡ šà¤Kã W¡à} Åà[x>à ¯à;[º¡ú "¹à>¤à [Ò[Ê¡öƒà W¡ã}³ãKã ºå[W¡}¤à ³Úà´•Îå ³ìJàÚ>à A¡àÄK[>, *Òü\K[> J>¤à ¯àJìÀà> "ƒåƒà =¤A¡ ët¡ï[¹¡ú "[ÎP¡´¬à =¤A¡ Jå;ìt¡ï "[Î>à ³[ošå¹ ÒàÚ[¹¤à A¡àR¡ºåš ³Úà³Kã ³Úå³ *Òü[¹¤à ³ó¡³ "[΃à >å}[Å>ƒ>¤Kã, "³Kà "³Kà A¡àÚ>>¤Kã ë=ïÒü>[ź šã¹Kà íº[¹¡ú ¤õ[i¡Å>à =àìƒàv¡ûå¡>à W¡;Jø¤à tå¡}ƒÎå ³[ošå¹ ÒàÚ¤[΃à W¡ã} "³Îå} t¡³ "ƒå³ ëA¡à>[ÅÀKà =´Ã´¶ã¡ú "ƒåKà Òü[@ƒÚàƒà [t¡>¤à ³t¡³ƒÎå W¡ã} "³Îå} t¡³ šå´•³A¡ Úà*[J ÒàÚ¤[Î Úà´•à ³ìÚA¡ ëÅ}Òü¡ú W¡Òã A¡Úà ³[ošå¹ =åKàÚ[>}¤à W¡ã}³ã[Å}>à ºà} =àAáKà ºàA¡š>à R¡[Î[ƒ ³×³ ó¡à¹A¡šìƒï>à ët¡ïÒü¡ú ³[ošå¹Kã "šå>¤à ³[W¡> ³>à* *Òü¤Kã >å}[Å>¤à "³Îå} 'ìJàÚ šåÄà [Ò}[³Ä¤Kã >å}R¡àÒü¤à ÒàÚ¤ƒå W¡ã}³ã[Å}Kã ³>å}ƒà A¡àR¡¤å "³ƒ[ƒ JÀA¡[J쉡ú ³ìJàÚ>à W¡àÒü¹A¡šà Òè "ƒå>à ³ÚàÒü A¡à¹v¡ûå¡>à R¡[Î[ƒ ëÊ¡i¡ "[΃à R¡àÒüÒàA¡ íºt¡>à t¡}ƒå íºt¡àƒ¤à ë=àìAá¡ú 'ìJàÚ ³ìź Òà;>ì¹, º³ A¡>[ÅĹìAá¡ú "[ÎP¡´¬à [ó¡®¡³ "[΃à "Îå³ W¡;šà t¡à¹K[ƒ ³šàUº A¡>¤à ëÊ¡i¡ "³Îå *Òü¤à R¡´Ãì¹àÒü, 'ìJàÚKã "šå>¤Kã šàUº ³àR¡JøK[>¡ú "šå>¤à ÒàÚ¤ƒå íºy¤[>>à ëÚA¥¡¤[Å}>à R¡àÒüÒàA¡ íºt¡>à Jåìƒà}W¡à¤à ëºïJøK[>¡ú R¡[Î R¡[γA¡ Òü[@ƒÚàKã ºå[W¡}¤[Å}>à ³[ošå¹Kã ³t¡à}ƒà ¯à "³à šåJ;ºA¡šƒà t¡à[>}ƒ¤à "³Îå} =*Òü>à ët¡ï¤ã¹v¡û¡¤[Å} "[Î 'ìJàÚ ³ìź šå>[Å>¤à R¡³ƒ¤ƒåKã[> ÒàÚ¤[Î JR¡[³Ä¤Kã t¡R¡àÒü󡃤à íº¡ú
î³ît¡Kà ëÒï[³> A¡à[³Ä¹A¡š[Å}Kã ³>å}ƒà "³à *Òü[¹¤à t¡àTæº ó塹硚A¡ã &ìšG ë¤à[ƒ "³à *Òü[¹¤à t¡àTæº >àKàìºà}Kã ³ãó¡³ "³à ó¡´Ã¤à tå¡}ƒà [Îi¡ 60 íº¤à ³[ošå¹ ëº[\Îìº[i¡®¡ &ìγ[¤Ã [Îi¡ 35 >à yàÒü줺[Å}Kã "ƒåKà 25>à t¡´šàB¡ã ÒàÚƒå>à &³&º& ³[Å} ëÚ씂àA¥¡¤Kã ì¹B¡ì³@ƒ "³à JA¡ ët¡ï¹A¡ìJø¡ú [ƒ[º[³ìi¡Î>, ¤ì\i¡ ¤àÒüó¡¹ìA¡Î> "³[ƒ [ÎG ë΃帺Kã ³t¡à}ƒà JÄ-î>>¤Kã ³ãó¡³ "³à ¯à빚 *Òü>à ëºï[J¤[>¡ú ³ãó¡³ "ƒåƒà ëºï[J¤à ¯à빚A¡ã ³tå¡} ÒüÄà ³[ošå¹Kã yàÒü줺[Å}ƒà W¡š ³àĤà W¡àA¡=å} ó¡}Ò>Kƒ¤[> ÒàÚ¤[Î[>¡ú íº¤àA¡ "[ÎKã A¡X[i¡i塸ìÑ•º [ƒì³àìyû¡[ÎKã ³tå¡} ÒüÄà ë³´¬¹ 60 íº¤à ³[ošå¹ ëº[\Îìº[i¡®¡ &ìγ[¤Ãƒà yàÒü줺[Å}Kã ³ã×; ³[t¡A¡ W¡à>à Úà*Ò>¤Kã t¡R¡àÒü󡃤à íº ÒàÚ>à š[À¡ú A¡X[i¡i塸ìÑ•º [ƒì³àìyû¡[ÎKã ³tå¡} ÒüÄà ³[ošå¹ƒà yàÒü줺Kã "šå>¤à ³[Å} ºàÛ¡ 15[>¡ú "ƒåKà t¡´šàB¡ã ³ã[Å}>à ºàÛ¡ 17[>¡ú "šå>¤à º³Kã W¡àƒà 90 yàÒü줺[Å}>à Jå@ƒà[¹, 뺳ìÒï[¹¤à W¡àƒà 10 ƒà t¡´šàB¡ã ³ã*Òü[Å}>à Jå@ƒà[¹¡ú šå´•³A¡ "[Î ëÚ}ºKà ë³´¬¹ 60 íº¤Kã ³>å}ƒà yàÒü줺Kã ³ã×; 35 "³Îå} t¡´šàB¡ã>à 25 *Òüó¡³ ë=àA¡Òü¡ú ³[ÎKãÎå ³=v¡û¡à Jåƒv¡û¡Kã ëÒï>à W¡ã} "³Îå} t¡³Kã ¤ì\i¡ 2 ë=àA¥¡à JàÚìƒàA¡šà ³ì=ï t¡àÒü¡ú Źç¡A¡ "³>à t¡´šàB¡ã *ÒüÒ>Kƒ¤[>¡ú "ƒåKà "ìt¡àÙà Źç¡A¡ "³>à W¡ã}Kã *ÒüÒ>Kƒ¤[> ÒàÚ[¹¡ú "ƒå¤å ³[ošå¹Kã &ìγ[¤Ã [Îi¡ 60 "[ÎKã ³>å}ƒà yàÒü줺Kã *Òü>à [¹\஢¡ ët¡ï[¹¤[Î 19 [>¡ú "ƒåKà 뺳ìÒï[¹¤à "[Î>à yàÒü줺, šàR¡º, Òü[@ƒÚàKã [Î[t¡ì\> šå´•³B¡ã[>¡ú ÒàÚ¤[ƒ ">-[¹\஢¡ (ì\>칺)[>¡ú ë\>칺 [Îi¡ "[Îƒà ³Úà}Îå 뮡ài¡ ëºÙà ÚàÒü¡ú yàÒü줺Îå 뮡ài¡ ëºÙà ÚàÒü¡ú "ƒå¤å W¡ã}Kã *Òü>à [¹\஢¡ ët¡ï[¹¤à [Îi¡ "[΃[ƒ ³ìJàÚ JA¡ >v¡>à "ìt¡àÙà º³ƒKã ºàA¡šà yàÒü줺>à ó¡à*¤à 뮡ài¡ ëºÙà Úà샡ú "[ÎP¡´¬à "S¡à "[Îƒà šà¹K[ƒ J«àÒüƒKã ³àR¡\¹Kà ºà[Aá¤[Î í³ît¡>à *Òü[¹¡ú ³t¡³ "³ƒ[ƒ yàÒü줺[Å}Kã ³[Å} "[Î ÒüÚà³ Úà´Ã³ìƒ¡ú ëÒï[\[v¡û¡ í³ît¡[Å} "R¡à} ëšàA¡šKã W¡à} Úà´•à Ò”‚ìJø¡ú "ìt¡àÙà ëÊ¡i¡[Å}, íº¤àA¡[Å}ƒKã í³ît¡[Å} W¡R¡ºv¡ûå¡>à ³ó¡³ "[΃à Jå@ƒà¹ì‰¡ú "ƒå¤å yàÒü캤[Å}Kã[ƒ "R¡à}Îå š}ìšàv¡û¡à ëšàA¡Òü¡ú "ƒåKà ³šà> àv¡ûKãÎå šR¡W¡R¡ƒà W¡R¡ºAáKà íº[Å[À¡ú "[ÎP¡´¬à ë=ï*} "[Î>à ³[ošå¹ƒà [ƒì³àKøà[ó¡ƒà W¡¹à}>¤à ë=à¹A¡Òü "³Îå} A¡àR¡ºåš ³ìźKã ³¹v¡û¡à ³åA¥¡¹A¡š[>¡ú ³[ošå¹Îå Òü[@ƒÚàKã Źç¡A¡ "³[>¡ú Òü[@ƒÚàKã A¡X[i¡i塸Î>ƒà &³&º&Kã >;yK>à &³[šKã [Îi¡ ³[Å} "[Î º³Kã šàA¡ W¡à*¤ƒà *ì@ƒ¡ú A¡X[i¡i塸Î>Kã "à[i¢¡A¡º 82 &@ƒ 170 Kã ³tå¡} ÒüÄà [Î[t¡ì\> Jå[ƒ}³A¡ W¡š ³àÄ¤à ¹àÒüi¡ ó¡}ÒĤà [ƒ[º[³ìi¡Î> šàR¡ì=àA¡š[>¡ú "ƒåKà [¹\஢¡ [Îi¡[Å} "[Î>à ³ã[Å} Úà³\ƒ¤à A¡àR¡¤åƒà A¡X[i¡i塸Î>Kã R¡àìAáï "³à šã>>¤[>¡ú ÒàÚ¤[ƒ ³ã[Å}ƒà Úå´£¡³ *Òü¹Kà [ƒ[º[³ìi¡Î> ët¡ï¤[>¡ú t¡àTæº >àKà ëºà}>à š>¤ƒà yàÒü줺>à ºàÛ¡ 15, "ƒåKà 뮡[ÀKã>à ºàÛ¡ 17[> ÒàÚ¹K[ƒ ëÒï[\A¡Îå 뮡[ÀKã &³&º& ³[Å}>à yàÒü줺[Å}Kã ëÒ>ó¡³ ë=àA¡Òü¡ú ³t¡à} "[Îƒà šg[>}¤à ¯àó¡³[ƒ [¹\à쮢¡Î> ÒàÚ¤[Î íA¡ìƒïîR¡ƒÎå ë\>칺Kã ëA¡ài¡àƒKã ëÒ>¤à Úà샡ú ³[Î íº¤àA¡ "[ÎKã ëºàƒà Úà*[¹¤[>¡ú ³[ÎKãÎå ³=v¡û¡à ëÒï[\[v¡û¡ W¡ã}³ã[Å}ƒà ë΃帺 yàÒü¤A¡ã Jåìƒà}W¡à¤à šã[¹¤[Î ó¡à*¤à yàÒü¤ Jv¡û¡} *ÒüÒÀKà ë΃帺 "³à Òà[šÃ¤[Î ëºïì=àA¥¡>¤à JÄ¤à ³t¡³ ëÚ﹤[>¡ú ³¹³[ƒ ë΃帺 yàÒü¤ ÒàÚ¤[Î ³t¡³ Wå¡Ùƒà ë΃帺 *Òü>à íºK[> ÒàÚ¤à íºìt¡¡ú "[ÎP¡´¬à [ó¡®¡³ "³à JÄ>¤à ëÒà;>¤Kã ³×;t¡à "¹à>¤à ¯àJìÀà>ƒà &³&º&Kã [Îi¡ ³[Å} ëÚ씂àA¥¡¹A¡šKã ¯à칚 "³à ëºïÒü ÒàÚ¤[Î t¡à¤ƒà >å}R¡àÒüìt¡¡ú &³&º& >;yKà &³[šKã [Îi¡ ³[Å} "[Î[ƒ [ƒ[º[³ìi¡Î> ët¡ï¹¤à ³t¡³ƒƒà *Òü¹B¡ƒ¤[> ÒàÚ¤[Î JR¡>à JR¡>à íº¤àA¡ "[΃à "¯à¤à [ó¡®¡³ "³à ³àìÚàA¥¡[¹îR¡[΃à t¡àTæº >àKà ëºà}>à ëºï¹[Aá¤à ¯à빚 "[Î[ƒ îÒ¹à}[ºîR¡ƒà Úå¹à}¤à ÒàÚ¤ƒå[> ÒàÚ\[>}Òü¡ú